Γιώργος

Αυτός ο χρήστης δεν έχει μοιραστεί βιογραφικά στοιχεία

Ιστοσελίδα: http://www.tourkika.com/

Jabber/GTalk: tourkika@gmail.com


Άρθρα από Γιώργος

Δεικτικές αντωνυμίες (Gösterme adılları)


Οι δεικτικές αντωνυμίες στα τούρκικα κλίνονται όπως και τα ουσιαστικά:


  • Bu – σημαίνει αυτός/ή/ό και χρησιμοποιείται για κάτι που βρίσκεται κοντά μας.
Ενικός Πληθυντικός
Ονομαστική Bu – Αυτός
Bunlar – Αυτοί
Αιτιατική Bunu – Αυτόν
Bunları – Αυτούς
Δοτική Buna – Προς αυτόν
Bunlara – Προς αυτούς
Τοπική Bunda – Σε αυτόν
Bunlarda – Σε αυτούς
Αφαιρετική
Bundan – Από αυτόν
Bunlardan – Από αυτούς
Γενική Bunun – Αυτού
Bunların – Αυτών










  • Şu – σημαίνει αυτός/ή/ό ή εκείνος/η/ο και χρησιμοποιείται για κάτι που βρίσκεται λίγο πιο πέρα από εμάς.
Ενικός Πληθυντικός
Ονομαστική Şu – Αυτός/Εκείνος
Şunlar – Αυτοί/Εκείνοι
Αιτιατική Şunu – Αυτόν/Εκείνος
Şunları – Αυτούς/Εκείνους
Δοτική Şuna – Προς αυτόν/εκείνον
Şunlara – Προς αυτούς/εκείνους
Τοπική Şunda – Σε αυτόν/εκείνον Şunlarda – Σε αυτούς/εκείνους
Αφαιρετική
Şundan – Από αυτόν/εκείνον Şunlardan – Από αυτούς/εκείνους
Γενική Şunun – Αυτού/εκείνου
Şunların – Αυτών/Εκείνων










Ενικός Πληθυντικός
Ονομαστική O – Εκείνος Onlar – Εκείνοι
Αιτιατική Onu – Εκείνον
Onları – Εκείνους
Δοτική Ona – Προς εκείνον Onlara – Προς εκείνους
Τοπική Onda – Σε εκείνον Onlarda – Σε εκείνους
Αφαιρετική
Ondan – Από εκείνον Onlardan – Από εκείνους
Γενική Onun – Εκείνου
Onların – Εκείνων










  • Παραδείγματα:

Buna bakıyorum – Το κοιτάζω / Κοιτάζω αυτό.
Şunun rengini göremedim – Δεν μπόρεσα να δω το χρώμα του.
Ona bunu vermelisin – Πρέπει να του δώσεις αυτό.
Bunlarda leke var – Αυτά έχουν λεκέ.
Telefonum kayıp, onu bulan var mı? Το τηλέφωνό μου χάθηκε, το βρήκε κανείς;




Οι λέξεις εδώ (burası) και εκεί (orası) θεωρούνται ως τοπικά επιρρήματα στα ελληνικά και είναι άκλιτες. Στα τούρκικα όμως κατατάσσονται στις δεικτικές αντωνυμίες (yer anlamlı gösterme adılları) και είναι κλιτές:

  • Burası – σημαίνει εδώ. Buralar – σημαίνει «τα μέρη εδώ».

Ενικός Πληθυντικός
Ονομαστική Bura(sı)
Buralar
Αιτιατική Burayı
Buraları
Δοτική Buraya Buralara
Τοπική Burada Buralarda
Αφαιρετική
Buradan Buralardan
Γενική Buranın
Buraların










  • Şurası – σημαίνει κάτι ανάμεσα σε εδώ και εκεί. Şuralar – σημαίνει «τα μέρη εδώ/εκεί».
Ενικός Πληθυντικός
Ονομαστική Şura(sı)
Şuralar
Αιτιατική Şurayı
Şuraları
Δοτική Şuraya Şuralara
Τοπική Şurada Şuralarda
Αφαιρετική
Şuradan Şuralardan
Γενική Şuranın
Şuraların










  • Orası – σημαίνει εκεί. Şuralar – σημαίνει «τα μέρη εκεί».
Ενικός Πληθυντικός
Ονομαστική Ora(sı)
Oralar
Αιτιατική Orayı
Oraları
Δοτική Oraya Oralara
Τοπική Orada Oralarda
Αφαιρετική
Oradan Oralardan
Γενική Oranın
Oraların










  • Παραδείγματα:

Buralar yazık çok sıcak olur – Στα μέρη εδώ το καλοκαίρι κάνει πολλή ζέστη.
Oranın balı meşhur – Το μέλι εκεί (της εκεί περιοχής) είναι φημισμένο.
Şuradan geçti – Από εκεί πέρασε.



Η λέξη έτσι (böyle, şöyle, öyle) θεωρείται ως δεικτικό επίρρημα στα ελληνικά και είναι άκλιτη. Στα τούρκικα όμως θεωρείται ως δεικτική αντωνυμία (tarz anlamlı gösterme adılları) και είναι κλιτή:

Ενικός Πληθυντικός
Ονομαστική Böyle(si)
Böyleleri
Αιτιατική Böylesini
Böylelerini
Δοτική Böylesine Böylelerine
Τοπική Böylesinde Böylelerinde
Αφαιρετική
Böylesinden Böylelerinden
Γενική Böylesinın Böylelerinin










Αναλόγως κλίνονται και τα şöyle και öyle.

  • Παραδείγματα:

Böylesini göremiştim – Δεν είχα δει κάτι σαν αυτόν/ήν/ό.
Öylesi güzel – Έτσι (όπως είναι εκείνο) είναι ωραίο.
Böylelerinden ne beklersin? – Τι περιμένεις από κάτι σαν κι αυτούς;

Οι προσωπικές αντωνυμίες (Kişi adılları)


Οι προσωπικές αντωνυμίες στα τούρκικα είναι οι εξής:

Ονομαστική 
Δοτική Τοπική Αφαιρετική Αιτιατική Γενική
Ben – Εγώ
Bana Bende Benden Beni Benim
Sen – Εσύ
Sana Sende Senden Seni Senin
O – Αυτός
Ona Onda Ondan Onu Onun
Biz – Εμείς
Bize Bizde Bizden Bizi Bizim
Siz – Εσείς
Size Sizde Sizden Sizi Sizin
Onlar – Αυτοί
Onlara Onlarda Onlardan Onları Onların









Παραδείγματα:

  • Onu gördünüz mü? – Τον είδατε;
  • Kitabı bana ver – Δώσε μου (=σε μένα) το βιβλίο.
  • Bizde araba yok – Δεν έχουμε αυτοκίνητο.
  • Sizler nasılsınız ? – Εσείς πώς είστε;


  1. Να σημειώσουμε ότι δεν υπάρχουν γένη. Έτσι «Ο» μπορεί να σημαίνει αυτός, αυτή ή αυτό.
  2. Με τη γενική πτώση των προσωπικών αντωνυμιών (δικό μου, δικό σου κλπ) φτιάχνουμε τα κτητικά.
  3. Για να «υπερβάλλουμε» ακόμα περισσότερο, μπορούμε να βάλουμε καταλήξεις πληθυντικού στις προσωπικές αντωνυμίες biz και siz: δηλαδή αντί για το «απλό» biz βάζουμε bizler (bizlere, bizlerde, bizlerden, bizleri, bizlerin) και αντίστοιχα sizler. Στα ελληνικά αυτά μεταφράζονται κανονικά ως «εμείς» και «εσείς».
  4. Χρήση του biz αντί για το ben, δηλώνει κομπασμό.
  5. Το siz αντί για το sen, δηλώνει ευγένεια.




Η λέξη «kendi» (εαυτός, ο ίδιος) με κτητικές καταλήξεις επίσης χρησιμοποιείται σαν προσωπική αντωνυμία:

Ονομαστική
Δοτική Τοπική Αφαιρετική Αιτιατική Γενική
Kendim – Εγώ
Kendime Kendimde Kendimden Kendimi Kendimin
Kendin – Εσύ
Kendine Kendinde Kendinden Kendini Kendinin
Kendi(si) – Αυτός
Kendi(si)ne Kendi(si)nde Kendi(si)nden Kendi(si)ni Kendi(si)nin
Kendimiz – Εμείς
Kendimize Kendimizde Kendimizden Kendimizi Kendimizin
Kendiniz – Εσείς
Kendiniz Kendinizde Kendinizden Kendinizi Kendinizin
Kendileri – Αυτοί
Kendilerine Kendilerinde Kendilerinden Kendilerini Kendilerinin


Παραδείγματα:

  • Bu kendi evim – Αυτό είναι το δικό μου σπίτι.
  • Ahmet’in kendisi söyledi – Ο ίδιος ο Αχμέτ το είπε.
  • Kendisiyle görüştüm – Τα είπα με τον ίδιο.
  • Kendinize iyi bakın – Να προσέχετε τον εαυτό σας.

  1. Μπορεί να έχουμε χρήση και της προσωπικής αντωνυμίας και του kendi, για έμφαση: ben kendim yaptım – εγώ, ο ίδιος, το έκανα.
  2. Χρησιμοποιείται και διπλό: kendi kendine söyleniyor – μουρμουρίζει/γκρινιάζει μόνος του.

Τα σύμφωνα ç, k, p, t (yumuşama)

top Όταν η λέξη τελειώνει σε ένα από τα λεγόμενα «σκληρά σύμφωνα» (ç, k, p ή t), πριν απ’ το οποίο υπάρχει φωνήεν και παίρνει οποιαδήποτε κατάληξη ξεκινά από φωνήεν (όπως για παράδειγμα γενική, δοτική, αιτιατική κ.ά), είναι δυνατόν το τελευταίο αυτό σύμφωνο να αλλάξει:

  • Το «ç», μετατρέπεται σε «c».
  • ağaç – ağaça

    çekiç – çekicin

    ilaç – ilacım

  • Το «k», μετατρέπεται σε «ğ».
  • Το «p», μετατρέπεται σε «b».
  • Το «t», μετατρέπεται σε «d».


  1. Στον γραπτό λόγο, στα κύρια ονόματα, ο κανόνας αυτός δεν εφαρμόζεται (αλλά εφαρμόζεται στον προφορικό λόγο). Έτσι γράφουμε: Zeynep’in αλλά διαβάζουμε «Zeynebin».
  2. Δυστυχώς είναι μια από τις ελάχιστες περιπτώσεις στην τουρκική γραμματική που δεν υπάρχει γενικός κανόνας για το σε ποιες λέξεις γίνεται αυτή η αλλαγή και σε ποιες όχι.
  3. Υπάρχει περίπτωση να έχουμε αλλαγή του τελικού συμφώνου ακόμα κι αν το προηγούμενό του γράμμα είναι σύμφωνο:
  4. kalp – kalbin
    harç – harc
    art – arda

  5. Υποπερίπτωση είναι όταν η λέξη λήγει σε -nk, όπου αυτό μετατρέπεται σε -ng:
  6. renk – rengi
    kepenk – kepengi
    ahenk – ahenge

  7. Συνήθως (αλλά όχι πάντα) οι μονοσύλλαβες λέξεις δεν αλλάζουν:
  8. iç – içiniz
    çöp – çöpü
    tek – teki
    όμως:
    çok – çoğu
    kap – kabımız
    gök – göğe

  9. Συνήθως (αλλά όχι πάντα) οι ξένης προέλευσης λέξεις δεν αλλάζουν:
  10. devlet – devleti
    cumhuriyet – cumhuriyetimiz
    hukuk – hukuku

Αυτοπαθή ρήματα (dönüşlü eylemler)

top Αυτοπαθή είναι τα ρήματα που δηλώνουν ότι η ενέργεια του υποκειμένου επιστρέφει άμεσα σε αυτό. Στα τούρκικα προέρχονται μόνο από μεταβατικά ρήματα (geçişli eylemler) και ο τρόπος σχηματισμού των αυτοπαθών ρημάτων είναι ο εξής:

  1. Αν η ρίζα του μεταβατικού ρήματος τελειώνει σε φωνήεν, μετά τη ρίζα βάζουμε -n.
  2. süslemek – süslenmek
    yıkamak – yıkanmak
    korumak – korunmak

  3. Αν η ρίζα του μεταβατικού ρήματος τελειώνει σε σύμφωνο, μετά τη ρίζα βάζουμε -in (-ın, ün, -un).
  4. soymak – soyunmak
    dövmek – dövünmek
    giymek – giyinmek

  5. Ρήματα που η ρίζα τους τελειώνει σε -en ή -an θεωρούνται αυτοπαθή.
  6. beğenmek
    utanmak
    gücenmek

  7. Ρήματα που η ρίζα τους τελειώνει σε -ne ή -na θεωρούνται αυτοπαθή.
  8. esnemek
    çiğnemek
    kaynamak

ok Παραδείγματα:

Fatma taranıyor = η Φατμά χτενίζεται.
Tehlikeden korununuz = Φυλαχτείτε απ’ τον κίνδυνο.


top Προσοχή, γιατί σε κάποια ρήματα ταυτίζεται η παθητική φωνή με την αυτοπαθή διάθεση, όταν και οι δύο σχηματίζονται με την κατάληξη -(i)n:

Oda süslenmiş = Το δωμάτιο στολίστηκε (το στόλισε κάποιος) – παθητική φωνή.

Bahar süslenmiş = Η Μπαχάρ στολίστηκε (η ίδια στόλισε τον εαυτό της) – αυτοπαθές ρήμα.