Είμαι
Το «είμαι»
0![]()
- Το ρήμα «είμαι» δεν υπάρχει στα τούρκικα. Στον ενεστώτα σχηματίζεται με τις καταλήξεις -(y)im, -sin, -dir (δεν χρησιμοποιείται ως «είναι» στην καθομιλουμένη), -(y)iz, -siniz, -ler. Το φωνήεν της κατάληξης καθορίζεται από την αρμονία των φωνηέντων. Για τη χρήση του -dir, διαβάστε το σχετικό άρθρο.
- Αν η λέξη τελειώνει σε φωνήεν, τότε μπαίνει το ευφωνικό γράμμα -y-: okuldayım, evdeyiz…
- Αν η λέξη τελειώνει σε ένα από τα άφωνα σύμφωνα, το -d- στο 3ο πρόσωπο μετατρέπεται σε -t-: kitaptır, raftır, eştir…
| iyi | kızgın | özgür | yorgun | |
| είμαι | iyiyim | kızgınım | özgürüm | yorgunum |
| είσαι | iyisin | kızgınsın | özgürsün | yorgunsun |
| είναι | iyi(dir)* | kızgın(dır)* | özgür(dür)* | yorgun(dur)* |
| είμαστε | iyiyiz | kızgınız | özgürüz | yorgunuz |
| είστε | iyisiniz | kızgınsınız | özgürsünüz | yorgunsunuz |
| είναι | iyiler | kızgınlar | özgürler | yorgunlar |
- Η άρνηση του «είμαι» είναι η λέξη değil με τις καταλήξεις του «είμαι»:
| iyi | özgür | |||
| δεν είμαι | iyi | değilim | özgür | değilim |
| δεν είσαι | iyi | değilsin | özgür | değilsin |
| δεν είναι | iyi | değil(dir)* | özgür | değil(dir)* |
| δεν είμαστε | iyi | değiliz | özgür | değiliz |
| δεν είστε | iyi | değilsiniz | özgür | değilsiniz |
| δεν είναι | iyi | değiller | özgür | değiller |
- Η ερώτηση του «είμαι» σχηματίζεται με το ερωτηματικό μόριο mi (mı, mu, mü) στο κατάλληλο πρόσωπο:
| vapurda | özgür | |||
| είμαι; | vapurda | mıyım? | özgür | müyüm? |
| είσαι; | vapurda | mısın? | özgür | müsün? |
| είναι; | vapurda | mı(dır)*? | özgür | mü(dür)*? |
| είμαστε; | vapurda | mıyız? | özgür | müyüz? |
| είστε; | vapurda | mısınız? | özgür | müsünüz? |
| είναι; | vapurdalar | mı? | özgürler | mi? |
* Για τη χρήση του -dir, διαβάστε το σχετικό άρθρο.
ΜΕ ΠΟΙΑ ΣΕΙΡΑ ΤΟΠΟΘΕΤΟΥΝΤΑΙ ΟΙ ΚΑΤΑΛΗΞΕΙΣ;
Η σειρά με την οποία τοποθετούνται οι καταλήξεις είναι: λέξη-πληθυντικός-κτητικό-τοπική/αφαιρετική-είμαι. Δεν είναι φυσικά απαραίτητο να υπάρχουν όλες αυτές οι καταλήξεις σε μια λέξη:
- öğertmenim – είμαι δάσκαλος (λέξη-είμαι)
- öğretmeniniziz – είμαστε δάσκαλοί σας (λέξη-κτητικό-είμαι)
- öğrencilerimizdensiniz – είστε απ‘ τους μαθητές μας (λέξη-πληθυντικός-κτητικό-αφαιρετική-είμαι)
- evindeyiz – είμαστε στο σπίτι του (λέξη-κτητικό-τοπική-είμαι)
- evlerindeler – (αυτοί) είναι στα σπίτια τους (λέξη-κτητικό-τοπική-είμαι)
ΣΤΟΝ ΑΟΡΙΣΤΟ
- Ο αόριστος του «είμαι» είναι οι ίδιες οι καταλήξεις των ρημάτων στον αόριστο.
- Όταν η λέξη λήγει σε φωνήεν, στο τέλος της προστίθεται ένα ευφωνικό -y-: evdeydik, odadaydı…
| iyi | kızgın | özgür | yorgun | |
| ήμουν | iyiydim | kızgındım | özgürdüm | yorgundum |
| ήσουν | iyiydin | kızgındın | özgürdün | yorgundun |
| ήταν | iyiydi | kızgındı | özgürdü | yorgundu |
| ήμαστε | iyiydik | kızgındık | özgürdük | yorgunduk |
| ήσαστε | iyiydiniz | kızgındınız | özgürdünüz | yorgundunuz |
| ήταν | iyilerdi | kızgınlardı | özgürlerdi | yorgunlardı |
- Η ερώτηση του «είμαι» σχηματίζεται με το ερωτηματικό μόριο mi (mı, mu, mü) στο κατάλληλο πρόσωπο:
| başarılı mıydım? | kızgın | özgür | |
| ήμουν; | başarılı mıydım? | δεν ήμουν; | başarılı değil miydim? |
| ήσουν; | başarılı mıydın? | δεν ήσουν; | başarılı değil miydin? |
| ήταν; | başarılı mıydı? | δεν ήταν; | başarılı değil miydi? |
| ήμαστε; | başarılı mıydık? | δεν ήμαστε; | başarılı değil miydik? |
| ήσαστε; | başarılı mıydınız? | δεν ήσαστε; | başarılı değil miydiniz? |
| ήταν; | başarılı mıydılar? | δεν ήταν; | başarılı değiller miydi? |
ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝΤΑ
- Ο μέλλοντας του «είμαι» σχηματίζεται με το ρήμα «olmak» (είμαι, γίνομαι, παθαίνω κάτι).
- hazır olacağım – θα είμαι έτοιμος
- işte olmayacağım – δε θα είμαι στη δουλειά
- orada olamayacağım – δε θα μπορέσω να είμαι εκεί
Σχολίασαν…