Τα σκληρά σύμφωνα – ç, k, p, t (yumuşama)
![]()
Όταν η λέξη τελειώνει σε ένα από τα λεγόμενα «σκληρά σύμφωνα» (ç, k, p ή t), πριν απ’ το οποίο υπάρχει φωνήεν και παίρνει οποιαδήποτε κατάληξη ξεκινά από φωνήεν (όπως για παράδειγμα γενική, δοτική, αιτιατική κ.ά), είναι δυνατόν το τελευταίο αυτό σύμφωνο να αλλάξει:
- Το «ç», μετατρέπεται σε «c»: ağaç – ağaca, çekiç – çekicin, ilaç – ilacım
- Το «k», μετατρέπεται σε «ğ»: sokak – sokağımız, ekmek – emkeğin, bardak – bardağa
- Το «p», μετατρέπεται σε «b»: dolap – dolabı, çorap – çorabın, şarap – şaraba
- Το «t», μετατρέπεται σε «d»: adet – adedi, ağıt – ağıdı, kanat – kanadı
- Στον γραπτό λόγο, στα κύρια ονόματα, ο κανόνας αυτός δεν εφαρμόζεται (αλλά εφαρμόζεται στον προφορικό λόγο). Έτσι γράφουμε: Zeynep’in αλλά διαβάζουμε «Zeynebin».
- Δυστυχώς είναι μια από τις ελάχιστες περιπτώσεις στην τουρκική γραμματική που δεν υπάρχει γενικός κανόνας για το σε ποιες λέξεις γίνεται αυτή η αλλαγή και σε ποιες όχι.
- Υπάρχει περίπτωση να έχουμε αλλαγή του τελικού συμφώνου ακόμα κι αν το προηγούμενό του γράμμα είναι σύμφωνο:
- Υποπερίπτωση είναι όταν η λέξη λήγει σε -nk, όπου αυτό μετατρέπεται σε -ng:
- Συνήθως (αλλά όχι πάντα) οι μονοσύλλαβες λέξεις δεν αλλάζουν:
- Συνήθως (αλλά όχι πάντα) οι ξένης προέλευσης λέξεις δεν αλλάζουν:
kalp – kalbin
harç – harc
art – arda
renk – rengi
kepenk – kepengi
ahenk – ahenge
Οι λέξεις που λήγουν σε -nk είναι οι ακόλουθες: ahenk, cenk, cönk, çelenk, çenk, dank, denk, dink, filenk, fiyonk, frank, gonk, hevenk, kepenk, külünk, künk, mihenk, mühresenk, mürdesenk, ornitorenk, pelesenk, persenk, pezevenk, renk.
iç – içiniz
çöp – çöpü
tek – teki
όμως:
çok – çoğu
kap – kabımız
gök – göğe
devlet – devleti
cumhuriyet – cumhuriyetimiz
hukuk – hukuku