Πώς σχηματίζεται το γερούνδιο σε -mAdAn
Το γερούνδιο σε -mAdAn προστίθεται σε ρηματικές ρίζες ή βάσεις και ακολουθεί τη φωνηεντική αρμονία.
Εμπεριέχει το επίθημα άρνησης -mA.
Παίρνει τη μορφή:
- -madan όταν το τελευταίο φωνήεν της ρίζας/βάσης είναι ένα από τα {a, ı, o, u}.
- -meden όταν το τελευταίο φωνήεν της ρίζας/βάσης είναι ένα από τα {e, i, ö, ü}.
Τι χρήση έχει το γερούνδιο σε -mAdAn
Το γερούνδιο σε -(y)A δηλώνει τρόπο. Συγκεκριμένα, σημαίνει χωρίς να. Χρησιμοποιείται μόνο σε ταυτοπροσωπία. Η «επίσημη» εκδοχή του είναι το γερούνδιο σε -mAksIzIn.
Παραδείγματα:
Çok kitap okumadan kelime öğrenemezsin (Δεν μπορείς να μάθεις λέξεις χωρίς να διαβάσεις πολλά βιβλία)
Düşünmeden konuşma (Μη μιλάς χωρίς να σκέφτεσαι)
Paran olmadan nasıl alacaksın? (Πώς θα το αγοράσεις χωρίς να έχεις λεφτά;)
Το γερούνδιο σε -(y)A μπορεί να δηλώσει και χρονική διάσταση. Συγκεκριμένα, σε ορισμένες περιπτώσεις σημαίνει πριν να.
Παραδείγματα:
Yemeğini yemeden sofradan kalkma (Μη σηκωθείς απ' το τραπέζει πριν να φας το φαγητό σου = χωρίς να το έχεις φάει)
Müdür olmadan müdür gibi davranıyor (Συμπεριφέρεται σαν διευθυντής πριν να γίνει = χωρίς να έχει γίνει)
Dersini çalışmadan odadan çıkma (Μη βγεις απ' το δωμάτιο πριν να διαβάσεις το μάθημά σου = χωρίς να το έχεις διαβάσει)