A1, επίθημα

Η κατάληξη -li

Η πολύ συχνά χρησιμοποιούμενη κατάληξη –li/-/-/-lu έχει διάφορες έννοιες. Το φωνήεν της κατάληξης καθορίζεται από τον κανόνα αρμονίας της κατάληξης. Οι λέξεις με αυτή την κατάληξη είναι επίθετα. Η κατάληξη αυτή είναι συχνά το αντίθετο της κατάληξης -siz.

1) Σημαίνει «με κάτι», «αυτός που έχει κάτι» ή κάποια ιδιότητα. Οι λέξεις με αυτή την κατάληξη είναι επίθετα.
Παραδείγματα:

peynirli – αυτός που έχει τυρί (peynirli makarna – μακαρόνια με τυρί)
yaş adam – ηλικιωμένος άντρας
bahçeli ev – σπίτι με κήπο
akıl – έξυπνος
küf – μουχλιασμένος
kareli gömlek – καρώ πουκάμισο
tuzlu – αλατισμένο

Σημείωση: η κατάληξη αυτή δεν χρησιμοποιείται ποτέ μαζί με κτητικές καταλήξεις. Σε αυτή την περίπτωση αφαιρούμε την κτητική κατάληξη για να βάλουμε το -li:
limon suyu – χυμός λεμονιού, limon sulu salata – σαλάτα με χυμό λεμονιού
güneş gözlüğü – γυαλιά ηλίου, güneş gözlük adam – ο άντρας με τα γυαλιά ηλίου

2) Σημαίνει «αυτός που είναι από κάπου» ή δηλώνει καταγωγή. Να σημειωθεί ότι σε αυτή την περίπτωση δεν χρησιμοποιούμε την απόστροφο (που βάζουμε στις πτώσεις) στα κύρια ονόματα.

İzmirli Nadire – η σμυρνιά Ναντιρέ
Giritli Yorgo – ο κρητικός Γιώργος
Avusturya – ο αυστριακός
İstanbullu – αυτός που είναι από την Πόλη ή που μένει εκεί
uzaylı – εξωγήινος, από το διάστημα
Osmanlı – Οθωμανός

3) Έχει την έννοια του οπαδού.
Fenerbahçeli – οπαδός της Φενέρμπαχτσε
Galatasaray – οπαδός της Γαλατά Σαράι

4) Δηλώνει οικογενειακή κατάσταση.
evli – παντρεμένος
nişan – αρραβωνιασμένος


Εδώ θα πρέπει να παρατηρήσουμε τη λεπτή διαφορά ανάμεσα στις έννοιες:
Türk – Τούρκος (υποδηλώνει εθνική καταγωγή), Türkiyeli –  αυτός που γεννήθηκε ή ζει στην Τουρκία (όχι αναγκαστικά «Τούρκος»)
Alman – Γερμανός, Almanya – όποιος ζει στην Γερμανία

Επίσης βρίσκουμε την κατάληξη αυτή και στη μορφή:
nereli? από πού;
bura – ντόπιος, από εδώ
ora – από εκεί

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *