A2, Γραμματική

Απροσδιόριστος αόριστος (miş’li geçmiş zaman)

Ο χρόνος αυτός αναφέρεται συνήθως στο παρελθόν και ονομάζεται επίσης ως belirsiz geçmiş zaman. Διαφέρει από τον αόριστο, ο οποίος υποδηλώνει βεβαιότητα για την εκτέλεση της ενέργειας. Ο απροσδιόριστος αόριστος δεν υποδηλώνει βεβαιότητα εκ μέρους του υποκειμένου.
Ο απροσδιόριστος αόριστος έχει διάφορες σημαντικές χρήσεις στην τουρκική γλώσσα. Χρησιμοποιείται για:

  1. αφήγηση (ιδιαιτέρως στα παραμύθια, ιστορίες):
    Zeus babasını öldürmüş = ο Διας σκότωσε τον πατέρα του
    Kırmızı başlıklı kız hiç evlenmemiş = η Κοκκινοσκουφίτσα δεν παντρεύτηκε ποτέ
    Pisagor et yemezmiş = ο Πυθαγόρας δεν έτρωγε κρέας
  2. όταν αναφερόμαστε σε γεγονός στο οποίο δεν είμαστε αυτόπτες μάρτυρες, δεν έχουμε ιδία γνώση, ή που δεν είμαστε σε θέση να θυμηθούμε οι ίδιοι:
    Ayşe kocasıyla kavga etmiş = (λένε ότι) η Αϊσέ μάλωσε με τον άντρα της
    on aylıkken konuşmuşum= (λένε ότι) μίλησα όταν ήμουν δέκα μηνών
    okula gitmemiş = (λένε ότι) δεν έχει πάει σχολείο
  3. έκπληξη/διαπίστωση/ειρωνεία/κομπασμό:
    yağmur başlamış! = άρχισε να βρέχει!
    şemsiyemizi unutmuşuz = ξεχάσαμε την ομπρέλα μας
    iyi ki gelmişiz = πάλι καλά που ήρθαμε
    ne güzel yapmışsın = τι ωραία που το έκανες
    biz bunlardan çok görmüşüz = εμείς έχουμε δει πολλά τέτοια
  4. αμφισβήτηση/δυσπιστία:
    güya Ahmet geliyormuş = τάχατες έρχεται ο Αχμέτ
    yalan söylemiş = (υποτίθεται ότι) είπε ψέματα
    sözde çok çalışıyorlarmış = υποτίθεται ότι δουλεύουν πολύ
  5. βάση για διάφορους σύνθετους χρόνους

Σχηματίζεται με τη συλλαβή –miş– (-mış, –müş, –muş) σύμφωνα με την αρμονία της κατάληξης, η οποία κολλάει στη ρίζα του ρήματος, και τις καταλήξεις του «είμαι». Τονίζεται η συλλαβή –miş-.

gelmişim gelmişiz
gelmişsin gelmişsiniz
gelmiş gelmişler

Η άρνηση γίνεται με την προσθήκη της αρνητικής συλλαβής –me– ή –ma-. Τονίζεται η συλλαβή πριν την αρνητική συλλαβή.

gelmemişim gelmemişiz
gelmemişsin gelmemişsiniz
gelmemiş gelmemişler

Η ερώτηση γίνεται με το ερωτηματικό μόριο mi στο κατάλληλο πρόσωπο. Τονισμός σύμφωνα με τους παραπάνω κανόνες.

gelmiş/gelmemiş miyim? gelmiş/gelmemiş miyiz?
gelmiş/gelmemiş misin? gelmiş/gelmemiş misiniz?
gelmiş/gelmemiş mi? gelmişler/gelmemişler mi?

parmak Επιλέξτε εσείς ένα ρήμα για να το κλίνω!

Σημείωση
Μπορούμε να δηλώσουμε εικασία ή σχεδόν βεβαιότητα βάζοντας το –tir/-dir στο τέλος του απροσδιόριστου αορίστου στο β΄ και γ΄ πρόσωπο ενικού και πληθυντικού:
bunu sen yapmışsındır = υποθέτω/είμαι σχεδόν βέβαιος ότι αυτό το έχεις κάνει εσύ
şimdiye kadar evine varmıştır = (υποθέτω πως) πρέπει να έχει φτάσει σπίτι του μέχρι τώρα

Στο α΄ πρόσωπο δηλώνει ωστόσο αβεβαιότητα:
belki yanlışlıkla seni üzmüşümdür = ίσως κατά λάθος να σε έχω στενοχωρήσει
belki okulda Emre’yi görmüşümdür ama tanışmıyoruz = ίσως να έχω δει στη σχολή τον Εμρέ, αλλά δεν γνωριζόμαστε


Η κατάληξη -(y)miş ως ρήμα-κατάληξη

Η κατάληξη αυτή χρησιμοποιείται και ως ρήμα-κατάληξη («είμαι»):

evdeymişim evdeymişiz
evdeymişsin evdeymişsiniz
evdeymiş evdeymişler

Στην άρνηση, η κατάληξη -miş μεταφέρεται στη λέξη değil:

evde değilmişim evde değilmişiz
evde değilmişsin evde değilmişsiniz
evde değilmiş evde değillermiş

Στην ερώτηση, η κατάληξη -miş μεταφέρεται στο ερωτηματικό μόριο mi:

evde miymişim? evde miymişiz?
evde miymişsin? evde miymişsiniz?
evde miymiş? evdeler miymiş?

Στην ερώτηση με άρνηση προσθέτουμε τη λέξη değil:

evde değil miymişim? evde değil miymişiz?
evde değil miymişsin? evde değil miymişsiniz?
evde değil miymiş? evde değiller miymiş?

 

-mişlik var/yok

 

Μια ιδιαίτερη χρήση της κατάληξης –miş είναι όταν αυτή συνδυάζεται με κτητικές καταλήξεις. Με αυτό τον τρόπο δηλώνουμε ότι η ενέργεια έγινε μια φορά ή ότι γινόταν περιστασιακά, σε απροσδιόριστο παρελθοντικό χρόνο:
o adaya gitmişliğim var = είχα πάει κάποτε σε εκείνο το νησί
şiir yazmışlığı var = έχει γράψει κάποτε ποίηση
sigara içmişliğin yok mu? = δεν έχεις καπνίσει ποτέ;

2 Comments on “Απροσδιόριστος αόριστος (miş’li geçmiş zaman)

  1. Καλησπέρα και ευχαριστώ εκ την ιστοσελίδα που μας προσφέρεις. Μια μικρή απορία. Στο ‘Ο Πυθαγόρας δεν έτρωγε κρέας’ γιατί είναι ‘Pisagor et yemezmiş’ και όχι ‘Pisagor et yememiş’;

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *