Σιντριβάνια και κουραμπιέδες…

Η λέξη σιντριβάνι σημαίνει κατασκευή η οποία αποτελείται από μια τεχνητή λιμνούλα και από ένα υδραυλικό σύστημα που εκτοξεύει δέσμες νερού. Συνήθως χρησιμοποιείται ως διακοσμητικό στοιχείο σε κοινόχρηστους χώρους, όπως πάρκα, πλατείες κτλ. Στα σύγχρονα τούρκικα έχει κυρίως την έννοια της κρήνης στην αυλή κάποιου τζαμιού. Στην Ελλάδα υπάρχουν διάφορες πλατείες ονομασμένες «πλατεία σιντριβανιού» (Θεσσαλονίκη, Χανιά).

Η λέξη προέρχεται από την τουρκική şadırvan, η οποία με τη σειρά της προέρχεται από την περσική şādervān, η οποία προέρχεται από τα παλαιά περσικά شاداوان (şādāvān). Το δεύτερο συνθετικό āvān σημαίνει νερά και είναι ο πληθυντικός της περσικής λέξης āv/āb (νερό). Το πρώτο συνθετικό (şād) σημαίνει μπόλικος και δυνατός.

Μια άλλη λέξη που μας έρχεται από τα τούρκικα με το ίδιο δεύτερο συνθετικό είναι η λέξη κουραμπιές (kurabiye). Η τουρκική λέξη αναφέρεται σε παλαιότερες τουρκικές πηγές ως gulābiye. Η λέξη αυτή προέρχεται από την περσική gulāb, η οποία σημαίνει ανθόνερο (gul + āb).

Ευχαριστώ την Αϊσέ Καρά για την έμπνευση του άρθρου και τις φωτογραφίες.